Cắt mí mắt dưới bị ảnh hưởng bởi rãnh nước mắt trũng, thoát vị mỡ hốc mắt, mất độ đàn hồi da, tích nước mí mắt, nhô cơ vòng mi và bọng gò má.
Bác sĩ Goldberg và các đồng nghiệp đã phân tích tình trạng lão hóa mí mắt dưới ở những người tìm đến phẫu thuật thẩm mỹ và nhận thấy rằng yếu tố giải phẫu là nguyên nhân góp phần gây nên bọng mắt. Họ đánh giá tổng cộng 6 vấn đề khác nhau, trong đó rãnh nước mắt trũng là yếu tố lớn nhất, tiếp theo đó là thoát vị mỡ hốc mắt, mất độ đàn hồi da, tích nước mí mắt, nhô cơ vòng mi và bọng gò má (vùng mô chảy xệ bên dưới bọng mắt). Tuy nhiên, so với người phương Tây thì ở người Châu Á, nguyên nhân gây bọng mắt lại rất ít khi là do rãnh nước mắt mà chủ yếu là do thoát bị mỡ hốc mắt gây nên.
6 yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến cắt mí mắt dưới
Rãnh nước mắt trũng và rãnh bờ ổ mắt
Rãnh nước mắt là một vùng nằm ở bên dưới phần bên trong của mắt (kéo dài từ bên dưới khóe mắt xuống gần má). Khi lão hóa, rãnh nước mắt này sẽ trũng xuống. Nguyên nhân là do mất mô mỡ dưới da, giảm độ dày của da dọc theo bờ dưới ổ mắt và những vấn đề này càng trở nên nổi bật hơn do thoát vị mỡ hốc mắt và xệ má. Kết quả một nghiên cứu đã cho thấy các vấn đề như teo mô mỡ, xệ mỡ má và phình mỡ hốc mắt ở người già có mức độ nặng hơn đáng kể so với những người trẻ tuổi.
Có nhiều cách khác nhau đã được thử nghiệm để khắc phục rãnh nước mắt trũng, gồm có tạo hình mí mắt dưới và phân bố lại túi mỡ, các phương pháp tiêm và đặt miếng độn. Tiêm mỡ tự thân là một phương pháp thẩm mỹ không được khuyến khích cho vị trí này vì việc tiêm mỡ tạo nên các cục nhỏ, cứng, hình thành sẹo và dẫn đến biến dạng. Trong khi đó, phương pháp tiêm các loại chất làm đầy như filler hyaluronic acid đang được ứng dụng ngày càng phổ biến và cho thấy những kết quả khả quan, tuy nhiên với phương pháp này thì sẽ cần tiêm lại thường xuyên.
Tình trạng trũng ở rãnh nước mắt còn có thể được khắc phục bằng cách phẫu thuật cắt mí mắt dưới mà không loại bỏ mỡ. Cho đến nay, phương pháp này đã trải qua nhiều lần điều chỉnh và quy trình có thể được thực hiện qua hai cách khác nhau, thứ nhất là qua đường rạch kết mạc và thứ hai là qua đường rạch ngoài da, mỡ có thể được chuyển bên dưới hoặc trên màng xương.
Để khắc phục rãnh bờ ổ mắt (đường rãnh ở vùng da trên bờ ổ mắt, nằm dưới nửa bên ngoài của mắt) thì cần giải phóng dây chằng giữ hốc mắt (orbital retaining ligament) và kết hợp nâng túi mỡ dưới cơ vòng mi hoặc thắt chặt cơ vòng mi.
Vì người Châu Á có da và mô dưới da khá dày ở rãnh nước mắt và vùng bờ ổ mắt – má nên trong một số trường hợp, chỉ cần cắt bớt mỡ thôi là đủ để đem lại sự thay đổi rõ rệt.
Thoát vị mỡ hốc mắt
Ba túi mỡ hốc mắt được ngăn cách bởi cơ chéo dưới. Các túi mỡ này được gọi là túi trong, túi giữa và túi ngoài. Khi thăm khám, bác sĩ cần cho khách hàng nhìn lên trên để các túi mỡ lộ rõ hơn. Ngoài ra, nên cho khách hàng nằm xuống để giống với tư thế trong khi tiến hành phẫu thuật và để xem mức độ dịch chuyển về phía sau của mỡ trước khi phẫu thuật.
Các nghiên cứu đã chứng minh rằng tổng lượng mỡ hốc mắt sẽ tăng lên cho đến năm 60 tuổi và sau đó bắt đầu giảm đi. Vì thế, sự tăng lên của mỡ hốc mắt được cho là nguyên nhân gây bọng dưới mắt ở người Châu Á. Do người Châu Á có nhiều mỡ hốc mắt nhô ra hơn nên nhiều tài liệu đã nêu lên tầm quan trọng của việc lấy mỡ hốc mắt khi cắt mí dưới. Điều này còn được nhấn mạnh ở nhiều tài liệu khác, theo đó thì những người có khuôn mặt phẳng sẽ không phù hợp với phương pháp dịch chuyển túi mỡ. Quy trình lấy mỡ cần được thực hiện một cách cẩn thận, đặc biệt là ở người lớn tuổi để tránh khiến đôi mắt bị trũng sau phẫu thuật.
Da mất sự đàn hồi
Nguyên nhân dẫn đến sự xuất hiện của các nếp nhăn và đường rãnh trên da là tổn thương do ánh nắng mặt trời và mất mô dưới da. Nên cân nhắc tiến hành các phương pháp làm săn chắc da nếu da đã bị lỏng lẻo mức độ nặng, các phương pháp này gồm có phẫu thuật cắt da thừa, lột da hóa học hoặc tái tạo bề mặt da bằng laser. Tuy nhiên, ở người Châu Á, da lại rất dễ bị đỏ và tăng sắc tố sau các phương pháp điều trị gây tổn thương đến bề mặt da nên cần cẩn thận khi lựa chọn một phương pháp phù hợp cho mỗi người.
Tích nước mí mắt
Hiện tượng tích nước ở mí mắt dưới do sưng phù hệ thống hoặc cục bộ cũng có thể gây ra tình trạng giống như thoát vị mỡ hốc mắt. Tuy nhiên, nếu là do tích nước thì phạm vi sưng phồng thường lớn hơn, mức độ sưng có sự thay đổi theo thời gian hoặc thậm chí còn có hiện tượng bầm tím nếu nghiêm trọng.
Mặc dù tích nước là một vấn đề hiếm khi xảy ra nhưng đôi khi cũng bị chẩn đoán nhầm là thoát vị mỡ.
Nhô cơ vòng mi
Nhô cơ vòng mi cũng là một trong các nguyên nhân góp phần tạo nên các dấu hiệu lão hóa ở mí mắt dưới, ví dụ như nếp nhăn tĩnh và nếp nhăn động. Các nếp nhăn nằm ngang và chéo thường hằn sâu hơn theo chuyển động của khuôn mặt. Đây là mộ vấn đề xảy ra rất phổ biến, đặc biệt là người Châu Á. Có thể khắc phục vấn đề này bằng cách treo cơ vòng mi trong khi phẫu thuật cắt mí dưới.
Bọng gò má
Bọng gò má là một vùng nhỏ nhô lên ở vùng bờ ổ mắt – gò má, do cơ vòng mi suy yếu và da, mô mềm chảy xệ tạo nên. Đây là một vấn đề rất hiếm gặp ở người Châu Á.
Vị trí của nhãn cầu và bờ dưới ổ mắt
Vị trí của nhãn cầu và bờ dưới ổ mắt cần được kiểm tra trước phẫu thuật vì đây là những yếu tố quan trọng đối với việc lựa chọn phương pháp phù hợp cho từng người. Ở người bình thường, khi nhìn nghiêng thì điểm nhô xa nhất của nhãn cầu nằm hơi thụt vào trong so với gò má và bề mặt mô mềm ở bờ dưới ổ mắt. Trong những trường hợp như vậy thì có thể lấy mỡ khi cắt mí dưới. Tuy nhiên, ở hình 16.1b thì điều này lại ngược lại, có nghĩa là gò má và bề mặt mô mềm ở bờ dưới của ổ mắt lại thụt vào trong so với điểm nhô xa nhất của nhãn cầu. Những người có gò má phẳng hoặc lõm như vậy thường còn gặp phải vấn đề lật mí dưới hay lộ củng mạc (vùng màu trắng) bên dưới mống mắt (scleral show). Nếu chỉ cắt mỡ mí mắt dưới thì thường sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng trũng sâu của rãnh nước mắt và tăng mức độ lật mí dưới. Do đó, trong những trường hợp này thì nên giữ lại mỡ khi cắt mí dưới.
Mức độ lỏng lẻo của mí dưới
Một trong những biến chứng nghiêm trọng nhất liên quan đến phương pháp cắt mí dưới là làm thay đổi vị trí của mí mắt, ví dụ như co rút mi mắt hay lật mí. Để tránh xảy ra những vấn đề này thì trước khi phẫu thuật, bác sĩ cần đánh giá mức độ lỏng lẻo của da mí mắt dưới.
Đầu tiên, cần đo khoảng cách từ bờ mi dưới đến điểm phản xạ ánh sáng của đồng tử (chỉ số MRD2) để xác định mức độ co rút mi dưới (nếu có) trước khi phẫu thuật.
Mức độ lỏng lẻo của da mí mắt có thể được xác định bằng phương pháp Snap-back test (kéo mí mắt dưới xuống và thả tay ra rồi quan sát xem mất bao lâu để mí mắt trở lại vị trí ban đầu) hoặc Distraction test (kéo mí dưới về phía trước rồi đo khoảng cách từ nhãn cầu đến bờ mi). Với phương pháp Snap-back, nếu sau khi thả tay mà mí mắt trở lại vị trí ban đầu ngay lập tức thì không cần phải căng da mí mắt. Nhưng nếu sau khi chớp mắt mí dưới mới trở lại vị trí ban đầu thì sẽ cần đến các phương pháp căng da mí mắt theo chiều ngang, ví dụ như treo cơ vòng mi. Còn nếu mí không trở lại vị trí ban đầu kể cả sau khi chớp mắt thì cần tiến hành phương pháp di chuyển và cố định sụn mi dưới vào bờ ổ mắt ở vùng đuôi mắt (lateral tarsal strip) để tránh mí dưới bị co rút, lật sau khi phẫu thuật.
Với phương pháp Distraction test thì có thể đánh giá được mức độ lỏng lẻo của dây chẳng đuôi mắt, dây chẳng khóe mắt và mí mắt. Nếu sau khi kéo mí mắt mà khoảng cách đo được từ nhãn cầu đến bờ mi trên 8mm thì sẽ cần tiến hành căng da mí mắt theo chiều ngang.
Các lưu ý khi cắt mí mắt dưới ở người Châu Á
Trước khi cắt mí dưới, các yếu tố góp phần gây nên tình trạng lão hóa ở dưới mắt cần được đánh giá kỹ và dựa theo đó mà bác sĩ có thể đưa ra phương pháp phẫu thuật phù hợp cho từng khách hàng.
Nếu da vẫn còn săn chắc thì có thể chỉ cần lấy mỡ qua đường rạch kết mạc, mí mắt có da thừa và nếp nhăn nhưng chưa quá lỏng lẻo thì có thể lấy mỡ qua đường rach két mạc và kết hợp với kỹ thuật cắt bỏ da thừa Skin pinch hoặc lấy mỡ qua đường rạch ngoài da. Ngoài ra cũng có thể kết hợp thêm phương pháp thắt chặt cơ vòng mi trong quá trình cắt mí dưới qua đường rạch ngoài da đối với những trường hợp mà da mí mắt đã bị lỏng lẻo ở mức độ vừa.
Nếu khách hàng có rãnh nước mắt trũng sâu và chảy xệ ở vùng giữa mặt do mất mô thì cần cắt mí dưới qua đường rạch kết mạc hoặc đường rạch ngoài da để di chuyển vị trí của túi mỡ. Nếu có rãnh bờ ổ mắt thì cần giải phóng dây chằng giữ hốc mắt và treo cơ vòng mi hoặc nâng túi mỡ dưới cơ vòng mi (SOOF).
Trước khi tiến hành phẫu thuật, cần chụp ảnh khi khách hàng nhắm/mở mắt và khi nhìn lên/xuống nhằm so sánh với kết quả và đề phòng trường hợp khách hàng có khiếu nại sau phẫu thuật.
