Nâng ngực có bị ung thư không? Sự thật từ góc nhìn y khoa

Nâng ngực là một trong những phương pháp thẩm mỹ phổ biến hiện nay, nhưng vẫn khiến nhiều người lo lắng về nguy cơ ung thư. Thực tế, nâng ngực không làm tăng nguy cơ ung thư vú. Tuy nhiên, trong một số trường hợp rất hiếm, túi ngực có thể liên quan đến các dạng ung thư đặc biệt như BIA-ALCL hoặc BIA-SCC, phát sinh ở mô sẹo bao quanh túi chứ không phải trong mô vú. Hiểu đúng bản chất vấn đề sẽ giúp bạn yên tâm hơn và đưa ra quyết định thẩm mỹ một cách an toàn, khoa học.

Nâng ngực có bị ung thư không? Góc nhìn từ nghiên cứu y khoa

Theo các nghiên cứu từ FDA và các tài liệu y khoa (PubMed), hiện không có bằng chứng cho thấy nâng ngực làm tăng nguy cơ ung thư vú. Tuy nhiên, y văn ghi nhận một số trường hợp rất hiếm gặp liên quan đến túi ngực, chủ yếu là BIA-ALCL và BIA-SCC. Trong đó, BIA-ALCL là một dạng u lympho phát sinh từ tế bào miễn dịch và thường liên quan đến túi ngực bề mặt nhám. BIA-SCC lại là ung thư biểu mô tế bào vảy, phát triển từ mô sẹo (capsule) bao quanh túi ngực và có khả năng xâm lấn nếu phát hiện muộn. Điều quan trọng cần hiểu là cả hai dạng này đều không xuất phát từ mô vú, nên không được xem là ung thư vú theo nghĩa thông thường.

BIA-SCC là gì? Vì sao lại liên quan đến nâng ngực?

BIA-SCC (Breast Implant-Associated Squamous Cell Carcinoma) là một dạng ung thư biểu mô tế bào vảy cực kỳ hiếm gặp, được ghi nhận xuất hiện trong bao xơ (capsule) – lớp mô sẹo hình thành tự nhiên quanh túi ngực sau phẫu thuật. Khác với những gì nhiều người lo lắng, BIA-SCC không phải ung thư vú và cũng không phải ung thư da, mà là một bệnh lý phát sinh tại chính mô phản ứng của cơ thể với túi cấy ghép. Theo cảnh báo từ FDA năm 2022, số ca được ghi nhận trên toàn cầu hiện chỉ ở mức vài chục trường hợp, trong khi Hiệp hội Phẫu thuật Thẩm mỹ Hoa Kỳ (ASPS) thống kê khoảng 16 ca trong y văn, cho thấy đây là biến chứng cực kỳ hiếm.

Tuy hiếm, BIA-SCC lại có đặc điểm đáng lưu ý về mặt lâm sàng. Khối u có thể tiến triển âm thầm trong nhiều năm (thường sau 10–20 năm đặt túi) và khi phát hiện muộn, có khả năng xâm lấn các mô lân cận như cơ, thành ngực. Ngoài ra, bệnh cũng có thể di căn đến hạch bạch huyết hoặc các cơ quan xa như phổi, gan nếu không được chẩn đoán và xử lý kịp thời. Chính vì vậy, dù tỷ lệ rất thấp, BIA-SCC vẫn được xem là một trong những biến chứng cần theo dõi dài hạn ở người đã nâng ngực.

Một số đặc điểm quan trọng của BIA-SCC:

• Phát sinh từ tế bào vảy trong capsule, không phải mô vú
• Có thể xuất hiện ở cả túi trơn và túi nhám
• Thường được phát hiện muộn sau nhiều năm đặt túi
• Triệu chứng ban đầu dễ nhầm với các biến chứng thông thường (tụ dịch, sưng, đau)
• Điều trị chủ yếu bằng phẫu thuật loại bỏ túi và toàn bộ bao xơ

Vì sao túi ngực có thể liên quan đến ung thư hiếm gặp?

Hiện nay, y học vẫn chưa đưa ra kết luận chính thức về cơ chế gây ra các dạng ung thư liên quan đến túi ngực. Tuy nhiên, nhiều giả thuyết khoa học đã được đề xuất dựa trên các nghiên cứu lâm sàng và sinh học mô. Một trong những giả thuyết được nhắc đến nhiều nhất là tình trạng viêm mạn tính do biofilm vi khuẩn. Theo đó, vi khuẩn có thể bám lên bề mặt túi ngực, hình thành lớp màng sinh học (biofilm) và gây ra phản ứng viêm kéo dài ở mức độ thấp, từ đó kích thích những biến đổi bất thường của tế bào theo thời gian.

Bên cạnh đó, phản ứng miễn dịch của cơ thể với vật liệu túi ngực, đặc biệt là túi có bề mặt nhám, cũng được cho là yếu tố góp phần. Sự tương tác kéo dài giữa hệ miễn dịch và vật liệu cấy ghép có thể tạo ra môi trường viêm mạn tính, làm tăng nguy cơ rối loạn tăng sinh tế bào. Ngoài ra, lớp bao xơ (capsule) – mô sẹo tự nhiên bao quanh túi ngực – trong một số trường hợp rất hiếm có thể xảy ra hiện tượng chuyển dạng ác tính, dẫn đến hình thành các loại ung thư như BIA-ALCL hoặc BIA-SCC.

Tổng hợp lại, điểm chung của các giả thuyết này là chúng đều liên quan đến viêm mạn tính kéo dài và sự kích thích mô liên tục, đóng vai trò như yếu tố nền có thể thúc đẩy quá trình biến đổi tế bào, dù xác suất xảy ra trên thực tế là cực kỳ thấp.

Dấu hiệu cảnh báo cần đi khám ngay

Các triệu chứng của BIA-SCC và BIA-ALCL thường không đặc hiệu và khá giống nhau, dễ bị nhầm với những biến chứng thông thường sau nâng ngực. Người bệnh có thể nhận thấy ngực to lên bất thường do sưng muộn, kèm theo đau kéo dài, cảm giác khó chịu hoặc căng tức. Một số trường hợp xuất hiện lệch túi, biến dạng dáng ngực, hoặc có dịch tích tụ quanh túi ngực. Ngoài ra, việc sờ thấy khối ở ngực hoặc vùng nách, cùng với các thay đổi trên da như phát ban, đỏ hoặc ngực trở nên cứng bất thường, cũng là những dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý.

Điều quan trọng là các biểu hiện này thường không xuất hiện sớm sau phẫu thuật, mà có xu hướng xảy ra sau nhiều năm, thường từ 10–20 năm sau khi đặt túi. Vì vậy, nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào dù đã nâng ngực từ lâu, bạn vẫn nên đi khám chuyên khoa để được đánh giá chính xác và kịp thời.

Nâng ngực có bị ung thư không

ASPS/PSF hiện nhận thức được rất ít trường hợp được báo cáo về BIA-SCC nên vẫn chưa thể xác định được những yếu tố nào có thể làm tăng nguy cơ. 16 trường hợp BIA-SCC đã được báo cáo trong các tài liệu đã xuất bản là ở những bệnh nhân có các loại túi nâng ngực khác nhau – silicone và nước muối, mịn và có kết cấu. Nó đã xuất hiện ở những phụ nữ tái tạo vú sử dụng túi ngực vì ung thư và vì lý do thẩm mỹ.

Các trường hợp BIA-SCC dường như xuất hiện muộn hơn so với BIA-ALCL. Khoảng thời gian trung bình từ khi cấy ghép ban đầu đến khi chẩn đoán là khoảng 22 năm đối với BIA-SCC. Khoảng thời gian trung bình từ khi cấy ghép ban đầu đến khi chẩn đoán là khoảng 11 năm đối với BIA-ALCL.

Các triệu chứng cần chú ý

Các triệu chứng BIA-SCC khá giống các triệu chứng của BIA-ALCL và bao gồm vú to không rõ nguyên nhân, đau, không đối xứng, khối u ở vú hoặc nách, phát ban trên da, cứng vú hoặc tụ dịch nhiều. Bất kỳ bệnh nhân nào gặp những điều này, hoặc bất kỳ triệu chứng nào, nên đến gặp bác sĩ thăm khám.

Bạn đã phát hiện các triệu chứng

Những phụ nữ xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ liên quan đến BIA-SCC hoặc BIA-ALCL nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa sớm để được thăm khám và đánh giá tổng quát. Bác sĩ sẽ tư vấn kế hoạch kiểm tra phù hợp, bao gồm cả chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm cần thiết. Đồng thời, việc tái khám định kỳ với bác sĩ đã thực hiện phẫu thuật cũng rất quan trọng để trao đổi về bất kỳ thay đổi nào liên quan đến túi ngực hoặc sức khỏe tuyến vú.

Sau khi khám lâm sàng, nếu có dấu hiệu nghi ngờ, bệnh nhân thường được chỉ định siêu âm hoặc chụp MRI tuyến vú nhằm kiểm tra xem có dịch hoặc khối bất thường quanh túi ngực hay ở hạch bạch huyết hay không. Trong trường hợp phát hiện dịch hoặc khối, bác sĩ sẽ tiến hành chọc hút bằng kim (sinh thiết) để lấy mẫu xét nghiệm.

Mẫu dịch này có thể được kiểm tra đồng thời cho cả BIA-SCC và BIA-ALCL. Riêng với BIA-SCC, các xét nghiệm chuyên sâu như CK 5/6 và p63 sẽ được thực hiện, cùng với phân tích tế bào học (flow cytometry) để tìm tế bào vảy và chất sừng. Đây là bước rất quan trọng vì nếu không thực hiện đầy đủ các xét nghiệm này, có thể bỏ sót chẩn đoán BIA-SCC. Trong trường hợp kết quả âm tính với cả hai bệnh lý trên, lượng dịch thu được thường sẽ được xác định là dịch lành tính thông thường (seroma).

Bạn đã được chẩn đoán mắc BIA-SCC chưa?

Nghe về loại ung thư mới này (ngay cả khi nó rất hiếm) hoặc nhận được chẩn đoán là điều đáng sợ và bạn có thể trải qua một loạt cảm xúc, bao gồm cả sự tức giận. Kinh nghiệm của mỗi người là khác nhau, và ASPS khuyên bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên về bệnh lý và  phẫu thuật thẩm mỹ về liệu trình điều trị phẫu thuật phù hợp cho bạn.

Xử lý từng bước BIA-SCC

Sau khi được chẩn đoán mắc BIA-SCC, bệnh nhân sẽ được bác sĩ chỉ định chụp MRI có và không có thuốc cản quang để đánh giá chi tiết tình trạng bao xơ (capsule) quanh túi ngực. Đồng thời, chụp PET/CT có thể được thực hiện nhằm kiểm tra xem bệnh đã lan ra các cơ quan khác hay chưa. Các kết quả hình ảnh này đóng vai trò quan trọng trong việc giúp bác sĩ lên kế hoạch phẫu thuật tối ưu, với mục tiêu điều trị triệt để ngay từ đầu.

Tiếp theo, bệnh nhân sẽ được chuyển đến bác sĩ chuyên khoa ung thư vú để xác định giai đoạn bệnh và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp. Trong hầu hết các trường hợp, phương pháp điều trị chính là phẫu thuật loại bỏ toàn bộ túi ngực cùng với bao xơ xung quanh (cắt capsule) để loại bỏ hoàn toàn vùng tổn thương.

Nếu xuất hiện hạch ở vùng nách, bác sĩ sẽ cần đánh giá xem đó là phản ứng lành tính hay dấu hiệu di căn. Việc này có thể được thực hiện thông qua sinh thiết kim hoặc phẫu thuật lấy hạch để xét nghiệm. Trong một số trường hợp, bệnh nhân có thể cần làm thêm các xét nghiệm như xét nghiệm máu hoặc sinh thiết tủy xương để đánh giá toàn diện hơn.

Đối với những trường hợp bệnh đã tiến triển nặng hoặc có di căn đến các cơ quan xa, bác sĩ sẽ cân nhắc điều trị bổ sung bằng hóa trị và/hoặc xạ trị. Sau khi hoàn tất điều trị, bệnh nhân cần được theo dõi lâu dài trong nhiều năm bằng các phương pháp chẩn đoán hình ảnh nhằm phát hiện sớm nguy cơ tái phát và đảm bảo kiểm soát bệnh hiệu quả.

Hy vọng Tư Vấn Thẩm mỹ Tạo Hình đã đưa đến bạn những thông tin hữu ích. Nếu bạn thấy thông tin hữu ích, hãy tiếp tục theo dõi chuyên mục Thẩm mỹ Nâng ngực để cập nhật thêm thông tin, lưu ý và giải đáp thắc mắc trong thẩm mỹ.

—

Thông tin tư vấn – Đặt lịch hẹn cùng bác sĩ Hồ Cao Vũ:

Hotline: 0911 413 443

Facebook cá nhân: Bác sĩ Hồ Cao Vũ

Địa chỉ phòng khám: 2 Nội khu Toàn Mỹ 2, Khu đô thị Phú Mỹ Hưng, Tân Phong, Quận 7, Hồ Chí Minh 

Tham khảo hình ảnh thực tế ca mổ: Xem tại đây – Chuyên mục Hình ảnh