Lưu ý khi phẫu thuật sụp mí

Khi phẫu thuật sụp mí, bác sĩ sẽ xem xét kỹ quá trình rạch, cắt cơ vòng mi, lật mí để kiểm tra kim khâu và chụp ảnh đánh giá chiều cao mí.

1. Rạch dứt khoát để tránh tạo đường rạch zig-zac. 
2. Cắt cơ vòng mi theo hướng chếch lên trên để tránh gây tổn hại đến cân cơ nâng mi 
3. Ấn nhẹ lên nhãn cầu bằng cách dùng ngón tay đẩy từ mi mắt dưới lên để tìm túi mỡ. 
4. Xác định cân cơ nâng mi bên dưới túi mỡ giữa. 
5. Giữ cân cơ nâng mi và bóc tách lên phía rìa trên của sụn mi. 
6. Tạo một vạt cơ nâng mi – cơ Muller trong khi cẩn thận đốt điện các mạch máu lớn trong cơ Muller. 
7. Nâng vạt cơ nâng mi – cơ Muller lên 3 – 4mm, khâu vào rìa trên của sụn mi. 
8. Liên tục lật mí mắt trên để kiểm tra xem kim khâu có xuyên qua toàn chiều dày của sụn mi hay không. 
9. Chụp ảnh để đánh giá chiều cao mí (chỉ số MRD1), đường nét và dấu lid lag khi khách hàng ở tư thế ngồi. 

Chăm sóc hậu phẫu thuật sụp mí

Sau khi phẫu thuật sụp mí, bôi thuốc mỡ kháng sinh lên vết mổ và chườm đá quanh mắt trong 20 – 30 phút khi ở trong phòng hồi sức. Nếu cơ nâng mi được nâng lên nhiều hoặc nếu khách hàng bị hở mi nghiêm trọng do treo cơ trán thì cần dùng thêm nước mắt nhân tạo và thuốc mỡ bôi trơn mắt. Bác sĩ hướng dẫn khách hàng nhỏ nước mắt nhân tạo và đẩy mí mắt dưới lên thường xuyên trong ngày để dàn đều nước mắt trên giác mạc, ngoài ra dùng thuốc mỡ tra mắt trước khi đi ngủ. 

Khách hàng nên đeo miếng bảo vệ mắt bằng nhựa để tránh dụi mắt trong khi ngủ. Chỉ khâu thường được tháo sau 6 – 7 ngày và cần tiếp tục duy trì dùng thuốc mỡ kháng sinh trong 3 – 4 ngày sau khi tháo chỉ. 

Các vấn đề và cách xử lý khi phẫu thuật sụp mí 

Chỉnh sửa quá mức và chỉnh sửa chưa đủ 

Chỉnh sửa quá mức khiến mí mắt bị nâng lên quá cao là một vấn đề phổ biến ở những trường hợp có chức năng cơ nâng mi tốt, những trường hợp sửa lại sau phẫu thuật lần thứ nhất và sụp mí do chấn thương. Nếu mí mắt không bị nâng lên quá cao so với bình thường (dưới 1mm) thì có thể thường xuyên mát-xa kéo mí mắt xuống dưới trong thời gian đầu hậu phẫu để cải thiện. 

Chỉnh sửa chưa đủ khiến mí mắt vẫn chưa hết sụp hoàn toàn là vấn đề có thể xảy ra trong những trường hợp chức năng cơ nâng mi kém. Nguyên nhân thường là do khâu cố định vạt cơ nâng mi – cơ Muller vào sụn mi không chắc và nút thắt chỉ bị lỏng. Nếu mí mắt cao hay thấp hơn khoảng 1mm so với chiều cao mong muốn hoặc mí mắt hai bên có sự chênh lệch khoảng 1mm thì có thể tiến hành sửa lại sau khoảng 1 tuần. 

Biến dạng mí mắt 

Nguyên nhân của biến dạng mí mắt là do cố định vạt cơ nâng mi – cơ Muller không chính xác vào sụn mi hoặc lực căng không đều trên sụn mi trong trường hợp kéo cao cơ nâng mi lên mức tối đa. Khi mí mắt bị biến dạng thì cần sửa lại ngay sau khi mới phẫu thuật xong. 

Quặm mi và lật mi 

Quặm mi xảy ra khi vạt cơ nâng mi – cơ Muller được khâu cố định quá cao trên sụn mi trong khi lộn mi lại do vị trí khâu quá thấp gây nên. Khắc phục vấn đề này bằng cách thay đổi vị trí khâu. Ngoài ra, vấn đề sụp lông mi nhẹ có thể được xử lý bằng phương pháp khâu vùi để hướng lông mi lên trên. 

Lid lag và hở mi 

Lid lag và hở mi là những vấn đề không thể tránh khỏi sau khi kéo cao cơ nâng mi một cách tối đa và treo cơ trán để điều trị sụp mí. Khách hàng cần sử dụng nước mắt nhân tạo và thuốc mỡ tra mắt thường xuyên để cải thiện vấn đề. 

Viêm giác mạc 

Nguyên nhân gây viêm giác mạc sau khi phẫu thuật sụp mi là giác mạc bị lộ và cơ chế bảo vệ giác mạc kém (chứng khô mắt, liệt thần kinh mặt, không có hoặc hiện tượng Bell hoạt động kém). Bác sĩ cần kê thuốc bôi trơn mắt và thực hiện phương pháp khâu treo (suspension suture) để nâng mí mắt dưới lên. 

Sa kết mạc 

Sa kết mạc có thể xảy ra trong những trường hợp kéo cao cơ nâng mi lên đáng kể. Nguyên nhân là do tổn thương dây chằng treo của túi cùng kết mạc trên. Nếu đã thử băng ép mắt mà vấn đề không cải thiện thì sẽ cần phẫu thuật cắt một phần kết mạc. 

Sửa sau phẫu thuật sụp mí hỏng 

Nếu mí mắt ở hai bên không cân nhau sau khi phẫu thuật cắt mí mắt trên hoặc phẫu thuật sụp mí thì có thể phẫu thuật lần hai để sửa lại. Đây là một quy trình đơn giản và có thể được thực hiện 1 tuần sau ca phẫu thuật đầu tiên. Trong ca phẫu thuật lần hai này thì thường không cần thiết phải gây tê. Tuy nhiên, nếu khách hàng thấy sợ hoặc cảm thấy đau trong khi phẫu thuật thì bác sĩ thẩm mỹ có thể tiêm một lượng nhỏ lidocaine mà không cần epinephrine. Chiều cao mí mắt sau khi sửa lại thường rất chính xác vì hầu như không bị sưng nhưng thời gian hồi phục cũng tương đương với ca phẫu thuật trước đó. Nếu mí mắt sau khi sửa lại hơi cao thì có thể mát-xa kéo mí mắt xuống để cải thiện. Tuy nhiên, nếu như sau 3 tháng mà hai mắt vẫn không đều nhau thì sẽ cần tiếp tục phẫu thuật để sửa lại. 

Các trường hợp thực tế 

Trường hợp 1 

Một khách hàng nam 27 tuổi bị sụp mí và có các nếp nhăn sâu trên trán. Kiểm tra mắt cho thấy chỉ số MRD1 là -1 và chức năng cơ nâng mi của cả hai mắt đều là 10mm. Khi kéo da thừa mí mắt trên lên thì chỉ số MRD1 là 1.5mm ở cả hai mắt. Do sụp mí nên chân mày bị kéo lên cao. 

Quá trình phẫu thuật gồm có các bước: cắt da thừa, kéo cao cơ nâng mi và chỉnh sửa lông mi sụp ở cả hai mắt. Sau phẫu thuật, khe mi mắt lớn hơn và khách hàng không cần dùng đến cơ trán để mở to mắt nữa, vì thế nên cảm thấy thoải mái hơn rất nhiều. 

Trường hợp 2

Một khách hàng nữ 25 tuổi có mí mắt bên phải bị sụp bẩm sinh và chân mày bị kéo lên cao. Ngoài ra còn bị co rút mi dưới, lộ củng mạc bên dưới mống mắt. Khách hàng này đã từng phẫu thuật sụp mí năm 9 tuổi. Kết quả kiểm tra mắt cho thấy chỉ số MRD1 bằng 0 và 2.5mm, chức năng cơ nâng mi là 8 và 12mm, dấu hiệu lid lag là 5 và 4mm (lần lượt của mắt phải và trái). Bác sĩ tiến hành kéo cao cơ nâng mi cho mắt phải và cắt mí trên cho cả hai mắt. Sau phẫu thuật thẩm mỹ, tỉnh trạng sụp ở mí mắt phải đã được cải thiện, không còn lộ củng mạc và chân mày đã trở về vị trí bình thường. 

Kết luận

Việc đánh giá chính xác tình trạng sụp mí là điều rất quan trọng để xác định phương án phẫu thuật phù hợp. Bác sĩ cần đánh giá chức năng bảo vệ của mắt ví dụ như chứng khô mắt, liệt mặt, chức năng của cơ thẳng trên và hiện tượng Bell. Trong trường hợp hai mắt sụp mí không đều thì bác sĩ còn cần thực hiện cả các bài kiểm tra khác như giữ mí mắt bằng tay hoặc nhỏ phenylephrine. Khi bài kiểm tra quy luật Hering cho kết quả dương tính thì nên cân nhắc phẫu thuật cho cả hai bên mắt. 

Nhìn chung, có ba phương pháp phẫu thuật để khắc phục sụp mí, đó là: phẫu thuật cơ nâng mi, phẫu thuật cơ Muller (cắt kết mạc – cơ Muller hoặc cắt sụn mi – kết mạc – cơ Muller) và treo cơ trán. Việc lựa chọn sẽ dựa trên mức độ sụp mí và chức năng cơ nâng mi. 

Bất cứ trường hợp nào cũng có khả năng kết quả không được tối ưu và phải phẫu thuật lần hai để sửa lại do các yếu tố về thao tác trước và trong khi phẫu thuật cũng như là yếu tố từ phía khách hàng. Rất khó để cả hai mắt đều nhau hoàn toàn sau phẫu mí. Nếu hai mí mắt không được đều nhau thì nên sửa lại ngay sau khoảng thuật sup 1 tuần đầu để có kết quả tối ưu.